Questing – edukacyjne gry terenowe dla całej rodziny


Czy organizując rodzinny wyjazd  (weekendowy lub dłuższe wakacje), zdarzyło Ci się zastanawiać – co by tu zrobić, aby ten czas urozmaicić? Jakie zaplanować atrakcje, aby cała rodzina dobrze się bawiła, a dzieci przy okazji nabyły nowej wiedzy, która na długo pozostanie w ich głowach?

Jestem pewna, że większość z Was mierzy się z tym wyzwaniem przed każdym z wyjazdów. Dotyczy to szczególnie rodziców nieco starszych dzieci, takich, które są już zdecydowanie bardziej wymagające i które zaskoczyć czy uradować jest zdecydowanie trudniej.

Moje pytanie brzmi zatem: Czy próbowaliście już Questingu?

Celem niniejszego artykułu jest dostarczyć Wam inspiracji i zapalić do tego rodzaju aktywności oraz odpowiedzieć na następujące pytania:

  • Czym jest Questing?
  • Dlaczego warto wejść w ten rodzaj turystyki?
  • Jaka jest historia Questingu?
  • Jak rozpocząć przygodę z Questingiem?
  • Skąd pobrać Questingowe ulotki?
  • Jak samodzielnie przygotować Questa?

Czym jest Questing?

Questing jest to nowy trend w światowej turystyce, który jest rewelacyjną odpowiedzią na potrzeby wynikające z zadań, jakie stawia się przed turystyką rodzinną.

Mówiąc najprościej – to turystyka z zagadkami. Questing służy odkrywaniu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego danego regionu, poprzez zabawę łączącą w sobie elementy gier terenowych, ukierunkowanych na poszukiwanie ukrytego skarbu, czy harcerskich podchodów jakie znamy z naszego dzieciństwa.

Każda miejscowość, bez względu na to czy jest to miasto czy wieś, czy też cały region, może pochwalić się czymś wyjątkowym. Może to być zapomniana legenda, niespotykane elementy krajobrazu lub ciekawe okazy flory i fauny. Wszystkie te elementy budują tożsamość danej okolicy, a celem Questingu jest ich odkrywanie w nieszablonowy sposób.

Jako uczestnik Questingu podążać będziesz określoną trasą, którą wyznaczać będzie specjalnie przygotowana mapa. Kolejne punkty na mapie odnajdziesz rozwiązując wierszowane zagadki. A Twoim celem jest odnaleźć skarb, którym zazwyczaj jest dobrze ukryta skrzyneczka z pieczątką. Zdobycie pieczęci oznacza rozwiązanie Questa.

Dlaczego warto wejść w ten rodzaj turystyki?

Wielopłaszczyznowa aktywizacja – Questing poprzez ciekawie prowadzoną narrację, zabiera uczestnika w świat przygody i angażuje go intelektualnie, społecznie i fizycznie. Dzięki tak głębokiemu wejściu w zabawę, wiedza jaką zdobywa się realizując kolejne zadania i rozwiązując zagadki, na długo pozostaje w pamięci.

Budowanie tożsamości lokalnej – dzięki Questingowi zarówno dorośli, ale w sposób szczególny dzieci i młodzież, mają szansę poznać lub odkryć na nowo „małe ojczyzny”, te które znaleźć można tuż za rogiem. A kiedy ta „mała ojczyzna” staje się dla nich bardziej atrakcyjna, zaczynają mocniej się z nią utożsamiać. To z kolei buduje w nich większą więź  z danym regionem i wzmacnia poczucie patriotyzmu lokalnego.  Questing to niejako przeciwwaga dla tak popularnych dzisiaj zjawisk jak: globalizacja, standaryzacja czy homogenizacja kultur.

Integracja rodziny – ważnym aspektem Questingu jest również to, że angażuje w zabawę całą rodzinę. Wspólne spędzanie czasu na świeżym powietrzu, praca zespołowa gdzie cel jest wspólny – rozwiązanie zagadki, wzmacnia więzi emocjonalne miedzy pokoleniami.

Alternatywa dla komputera – jest także fantastyczną konkurencją dla tak popularnych obecnie gier komputerowych czy różnego rodzaju programów telewizyjnych. Wykorzystaj go, aby oderwać swoje dziecko od ekranu monitora.

Profilaktyka zdrowotna – Questing nierozerwalnie łączy się z ruchem i spędzaniem czasu na świeżym powietrzu. Jest więc fajnym sposobem na wdrażanie działań  prozdrowotnych w całej rodzinie.
Dbanie o zdrowie poprzez zabawę – nie wiem jak Wy, ale ja w to wchodzę :)

DSC_0055
fot. aktywuj.smyka.pl

Jaka jest historia Questingu?

Korzenie Questingu sięgają tylko 15 lat wstecz. Prekursorem Questingu jest Amerykanin Steven Glazer. Szerzej o twórcy jak i o jego działalności  możesz poczytać TUTAJ.

W USA pierwsze Questy opracowali uczniowie, skauci, wolontariusze i stowarzyszenia historyczne. W momencie kiedy powstawały, nikt nie przypuszczał, że ta forma turystyki stanie się nie tylko sposobem na poznawanie otaczającego świata, ale i atrakcyjną formą aktywności.

Questing jaki znamy w obecnej formie rozpowszechniła amerykańska organizacja non-profit Vital Communities z White River Junction w Vermont. Questing jest obecnie jednym z jej głównych działań statutowych, w wyniku których powstał program Valley Quest. Program ten to 160 Questów obejmujących 50 miasteczek w dolinie rzeki Connecticut. To prawdziwe Questingowe zagłębie USA.

W Polsce pierwsze Questy zostały przygotowane w 2006 roku w ramach akcji promującej markę lokalną Baby Pruskie. Powstały wówczas dwie gry o nazwie „Róg Obfitości”, które swym zasięgiem objęły Warmię i Mazury. W roku 2008 roku stowarzyszenie Baby Pruskie wprowadziło na rynek wersję internetową „Rogu Obfitości”.

Od roku 2010 na terenie województwa świętokrzyskiego realizowany jest projekt pod nazwą „Bałtów – polską stolicą Questingu”. W Bałtowie Questy tworzą jego mieszkańcy, w szczególności młodzież oraz gospodarstwa agroturystyczne.

Na chwilę obecną coraz więcej regionów naszego kraju zaczyna promować swoją unikalną kulturę, tradycję, historię czy zabytki właśnie za pośrednictwem tego rodzaju turystyki.

Statystyki jednoznacznie wskazują, że ta forma turystycznej promocji jest w naszym kraju strzałem w 10.

Jak rozpocząć przygodę z Questingiem?

Podejmij wyzwanie – to, co na początek musisz zrobić, to po prostu zdecydować się na wypróbowanie tego rodzaju aktywności. Po pierwszej wyprawie będziesz wiedzieć, czy taki sposób spędzania czasu wolnego odpowiada Tobie i Twojej rodzinie.

Rozbudź ciekawość – jeszcze zanim wyruszycie na Questingowy szlak, rozpal w członkach wyprawy ciekawość, stwórz atmosferę wyczekiwania, a całą wyprawę owiej tajemnicą – nie mów gdzie i po co jedziecie, niech to będzie niespodzianką.

Dostosuj Questa do wieku Twoich dzieci – to o jakim stopniu trudności Questa będziecie mogli realizować, w dużym stopniu jest uzależnione od wieku Twoich latorośli. Tradycyjny Questing przeznaczony jest dla dzieci nieco starszych, takich, które zrozumieją już wierszowane zagadki, a ich wytrzymałość fizyczna pozwoli na pokonanie np. 1,5 godzinnego szlaku. Jeśli masz dzieci w wieku szkolnym, spokojnie możesz skorzystać z Questingowego dorobku i pobierać gotowe ulotki (informację o tym, czym są niniejsze ulotki i gdzie je można zdobyć znajdziesz w kolejnym akapicie niniejszego artykułu).

Natomiast jeśli jesteś rodzicem mniejszych smyków, nie szukaj wymówek – gotowe ulotki to także rozwiązanie dla Ciebie. Tyle tylko, że pod względem fizycznym zwiększa się poziom trudności wykonywania zadań – zwiększa się o ciężar malucha, którego masz na plecach w nosidełku :) Może Twój maluch jeszcze niewiele będzie z tego wszystkiego rozumieć, ale zapewniam Cię, że to nie będzie mu przeszkadzać w dobrej zabawie i aktywnym spędzaniu czasu na świeżym powietrzu.

Z kolei dla przedszkolaków w wieku ok. 3-6 lat proponuję, abyś to Ty sam stał się legendopisarzem i samodzielnie przygotowywał Questy. W tym wieku dzieci są już gotowe na odkrywanie świata poprzez wspaniałą zabawę.

Skąd pobrać Questingowe ulotki?

Gotowe Questingowe ulotki są to opracowane (przez różnego rodzaju stowarzyszenia, gminy, firmy, gospodarstwa agroturystyczne, wolontariuszy, etc.) wierszowane zagadki przybliżające nam dziedzictwo kulturowe, historyczne czy przyrodnicze danego regionu. Wykorzystuje się je w celu promocji turystyki, dzięki czemu możemy je pobrać ze stron internetowych całkowicie bezpłatnie.

W przypadku gotowych Questów skarbem zazwyczaj jest pieczęć. Jeśli podejrzewasz, że dla Twoich smyków to zbyt mało atrakcyjna nagroda – sam przygotuj skarb (kilka podpowiedzi co to może być znajdziesz w akapicie – Jak samodzielnie przygotować Questa).

Questing 3
źródło: www.goldap.org.pl

To przykład gotowej ulotki jaką możecie znaleźć w Internecie. Ta pochodzi ze strony www.goldap.org.pl, a została opracowana przez Panią Annę Naruszewicz.

Więcej tego typu gotowych Questów znaleźć możecie na następujących stronach:

Ze strony www.greenways.pl możecie pobrać ulotki Questingowe lub przewodnik „Poszukiwanie skarbów na GreenWays”, w którym nieco szerzej o Questingu na zielonych szlakach.

Kilka kolejnych Questów odnajdziecie w publikacji Fundacji Partnerstwo dla Środowiska pod tytułem „ Ekoturystyka i odkrywanie dziedzictwa”, strony 36-46.

Jeżeli jednak na podanych powyżej stronach nie znaleźliście nic, co by Wam odpowiadało lub Wasze dzieci są zbyt małe na gotowe Questy, nie pozostaje Wam nic innego jak samodzielnie przygotować wyprawę odkrywców (szerzej na ten temat w kolejnym akapicie niniejszego artykułu).

Jak samodzielnie przygotować Questa?

Przygotowując wyprawę dla swojej rodziny pamiętaj, że Questing to:

Świetna zabawa – Ty najlepiej znasz swoich bliskich, a zatem przygotowując zagadkę dostosuj ją do wieku uczestników, ich sprawności fizycznej, weź pod uwagę ich zainteresowania, pasje.

Edukacja – przygotuj taką wyprawę, która poszerzy wiedzę Twoich dzieci. Jednakże pamiętaj, aby wiedza była adekwatna do ich wieku. 3-latek niekoniecznie będzie gotowy na historyczne odkrywanie ruin zamku, ale na podziwianie tam bobrów czy wizytę w jakiejś maleńkiej piekarni, gdzie zapozna się z tajnikami wypieku tradycyjnego chleba – myślę, że już tak :)

Błysk w oku i niedowierzanie – im dzieci starsze, tym mamy twardszy orzech do zgryzienia – przygotować Questa, który uznają za atrakcyjny, to nie lada wyzwanie. Ale jeśli się nam to uda i  będą dobrze się bawić to mamy 1:0 dla nas w rozgrywce wychowawczej :) A doskonale wiecie jak w tym okresie ważne jest  budowanie rodzicielskiego autorytetu :)

Odrobina tajemnicy – a może do przygotowania zagadki warto zaangażować babcię czy dziadka, którzy zapewne znają jakieś legendy czy zapomniane historie. Zapytaj ich, może i Ciebie zaskoczą.

Szereg podań, legend znajdziesz także na łamach stron internetowych, chociażby takie jak: Legendy Doliny Środkowej Odry .

Oczywiście wykorzystać możesz także wersje papierowe wypożyczone z biblioteki. Większość regionów posiada swoje niezwykłe historie, przekazywane z pokolenia na pokolenie. Przykładem są chociażby  „Podania Dolnośląskie„.

W Internecie znaleźć możesz także darmowe e-booki, opisujące atrakcje różnych regionów. Przejrzyj je, a nuż Cię zainspirują i będą podpowiedzią w przygotowaniu zagadek.

Mapa skarbów – przygotowując Questa nie zapomnij o mapce, która Twoją drużynę poprowadzi do skarbu. Jest ona nieodłącznym elementem Questingu, a  jej odczytywanie dodatkowo uczy dzieci orientacji w przestrzeni.

Zaznacz na niej najważniejsze budynki użyteczności publicznej, wzgórza, doliny, zbiorniki wodne, charakterystyczne okazy przyrody, np. stare drzewa czy miejsca ulubione przez daną społeczność lokalną. Niech jest ona dużym wsparciem orientacyjnym na drodze do skarbu.

mapka narol 2 Quest
źródło: www.serceroztocza.iap.pl

(Prezentowana powyżej mapka pochodzi ze strony Serce Roztocza, gdzie znaleźć możecie 6 Questów).

Skarb – nie zapomnij o nagrodzie dla dzielnych odkrywców. Za pokonanie całej drogi należy się im nagroda. Przygotuj coś wyjątkowego. Ty sam najlepiej wiesz z czego najbardziej ucieszą się Twoje dzieci. Ja osobiście proponowałabym, aby skarb był związany z regionem w którym realizujecie Questa. Może to być np. ręcznie malowany kubek, kartka pocztowa, figurka, stara fotografia, odznaka z informacji turystycznej, przewodnik czy książka z dawnymi legendami. Te ostatnie dodatkowo mogą posłużyć do utrwalania wiedzy, kiedy już wrócicie do domu.

Skarb może być jeden dla wszystkich, ale możesz też przygotować małą niespodziankę dla każdego z uczestników.

Przekazanie skarbu – są w zasadzie dwa rozwiązania:
– Możesz wcześniej samodzielnie pokonać szlak i w wyznaczonym przez mapę miejscu ukryć skarb. Musisz jednak uważać, aby ktoś obcy nie odkrył go przed Wami.
– Drugie rozwiązanie – niesiesz skarb ze sobą, a po dotarciu do celu wykazujesz się swoją ułańską fantazją i przebiegłością, aby go umiejętnie „podrzucić” uczestnikom.

Podsumowując…

Drogi Czytelniku – pamiętaj, że to wyłącznie od Ciebie zależy jak podejdziesz do tematu Questingu, gdzie będziesz szukał wiedzy, inspiracji i w jaki sposób przygotujesz Questa dla Twojej rodziny.

Ja z całego serca życzę Wam wspaniałej zabawy z tą formą turystyki.

A jeśli chcielibyście podzielić się z nami Waszymi pomysłami na Questy lub podesłać gotowe zagadki, które sami stworzycie – nie wahajcie się – z wielką przyjemnością poszerzymy naszą wiedzę w tym temacie, tudzież podzielimy się nią z innymi czytelnikami.

To tyle… Mnie już tu nie ma – szukam skarbu :)


Artykuł powstał w oparciu o:
1. „Questing. A Guide to Creating Community Treasure Hunts” D. Clark, S. Glazer,  University Press of New England,
2004.
2. Strony internetowe: poeticsofplace.orgvitalcommunities.org, baltow.questing.pl, goldap.org.pl, questy.com.pl, questing.pl, wierchomla.com.pl, gosciniec4zywiolow.plpttk-stronie.plfpds.plgreenways.plzielonypierscien.pl,
portalaktywni.plnational-geographic.pl, szlakodry.plpolskaturystyczna.pl, lubimyczytac.pl, , serceroztocza.iap.pl
3. Doświadczenia własne.

2 Komentarzy

  1. Radek powiedział(a):

    Dzięki za informacje przekazywane na tej stronie. Ładnie napisane i motywująco. W małym miasteczku chce obudzić zamiłowanie historią i kulturą, bo władze o tym nie myślą. Organizuję więc Strefę odkrywania historii podczas festynu lokalnego, czyli kilka atrakcji i zabaw dla dzieci i rodziców. Będzie wystawa historyczna, poszukiwanie skarbów i badania archeologiczne, walki dla małych rycerzy, zajęcia plastyczne i inne. Chce zrobić quest! Mam cztery dni. Może się uda. Proszę trzymać kciuki!
    Pozdrawiam

    Lipiec 18, 2017
    Odpowiedz
  2. HALINA FILEMONOWICZ powiedział(a):

    w latach 70-tych podobna gra nosiła nazwę Zgadywanka Terenowa I była przeze mnie wielokrotnie
    organizowana działając w ZMW klubach Ruchu. Pozdrowienia

    Wrzesień 19, 2017
    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *