Bliżej Natury : Domowy jogurt


Widok dziecka ze szklanką mleka w dłoni, jako symbol zdrowia i racjonalnego odżywiania, za sprawą szeregu kontrowersji, jakie w ostatnich latach pojawiły się wokół mleka krowiego, odchodzi już chyba w zapomnienie. Czy słusznie? Nie mi to oceniać. Skoro mleko potrafi wywołać takie emocje to proponuję, aby się dzisiaj nim nie zajmować – szkoda nerwów.

A co powiecie na małą debatę na temat jogurtu naturalnego i to w dodatku takiego przygotowywanego samodzielnie w zaciszu naszych kuchni? Mieliście już okazję takiego popróbować? Zdarzyło się Wam kiedyś samodzielnie przygotować taki jogurt? U nas od pewnego czasu na stałe wpisał się do rodzinnego menu. Sprawdziłam, wypróbowałam, dlatego piszę i polecam.

Na początek kilka słów teorii, a w dalszej części artykułu znajdziecie przepisy na domowy jogurt naturalny wraz z filmikami instruktażowymi, pokazującymi krok po kroku jak go przygotować.

Co na temat picia jogurtu mówią lekarze i dietetycy?

Zarówno jedni jak i drudzy są zdania, iż jogurt to cenny składnik pożywienia i nie powinno zabraknąć go w naszej diecie. Według specjalistów picie jogurtu wspomaga proces trawienia i wchłaniania laktozy, obniża poziom cholesterolu we krwi, działa uspokajająco, ułatwia zasypianie. A zawarte w jogurcie żywe kultury bakterii pomagają w utrzymaniu prawidłowej pracy jelit, neutralizują szkodliwe działanie antybiotyków i wzmagają odporność organizmu.

A jak to jest z nabiałem w diecie smyków?

Mleko i jego przetwory to najlepsze źródło łatwo przyswajanego wapnia, niezbędnego do budowy zębów i kości. W ciągu pierwszych lat życia tworzy się połowa naszej masy kostnej. Druga połowa powstaje do 25-ego, najpóźniej 30-ego roku życia. Potem już tylko jej ubywa, średnio 1 procent rocznie. Dlatego im więcej wapnia w kościach zgromadzi dziecko, tym mniejsze ryzyko złamań i wystąpienia osteoporozy w wieku dojrzałym. Wapń jest potrzebny także do prawidłowego krzepnięcia krwi, pracy mięśni, układu nerwowego i hormonalnego.

Dla niemowląt najlepszym źródłem wapnia jest oczywiście mleko mamy, a w przypadkach kiedy karmienie naturalne jest niemożliwe, wówczas mleko modyfikowane.

Kiedy do diety dziecka można wprowadzić jogurty?

Schemat żywienia niemowląt podaje, że nabiał  w niewielkich ilościach można stopniowo wprowadzać do diety dziecka od ok. 11-ego miesiąca życia, oczywiście o ile u dziecka nie występuje skaza białkowa czy nietolerancja laktozy. Zdaniem dietetyków na początek najlepiej wybierać jogurt naturalny, który nie zawiera cukru, aromatów i sztucznych barwników. Najlepiej zacząć od 0,5 łyżeczki, potem jedną i stopniowo zwiększać ilość jogurtu, jednocześnie wzbogacając menu dziecka o inne produkty nabiałowe.

glass-617387_1280

Jaki jogurt wybrać?

I tu pojawia się największy dylemat. Różnorodność jogurtów na sklepowych półkach jest ogromna. Są bardziej i mniej kolorowe, takie do picia i te gęstsze, typu greckiego czy jogurt bałkański, które możemy jeść łyżeczką. Są naturalne i owocowe, smerfowe i o smaku caffe latte. To co widzimy na pierwszy rzut oka, to oczywiście marketing i walka o klienta. Jednakże nas, świadomych rodziców, którzy wybierają jogurt dla swojego dziecka, nie powinien kusić piękny obrazek bohatera z bajki, a jedynie skład danego jogurtu.

Prawdziwy jogurt składa się wyłącznie z mleka i bakterii. Ten surowy warunek spełniają tylko jogurty naturalne i to oczywiście nie wszystkie. Napis na opakowaniu „jogurt naturalny” nie oznacza, że jest on produkowany w sposób naturalny, a jedynie to, że nie zawiera dodatków smakowych.

Jogurt naturalny powstaje w wyniku fermentacji mleka poddanego działaniu odpowiednich szczepów bakterii. Zdecydowana większość dostępnych na rynku jogurtów, to produkty mleczne z dodatkiem bakterii i rozmaitych substancji, nadających im odpowiednią konsystencję i strukturę.

Jogurt naturalny nigdy nie ma jednolitej konsystencji, zawsze składa się ze skrzepu i „wody”. Dopiero gdy go wymieszamy, robi się gładki jak śmietana. Tymczasem w sprzedaży wiele jogurtów określanych mianem naturalne ma aksamitną konsystencję, albo daje się kroić jak masło.

Zdaniem dietetyków, jeśli chcemy mieć jogurt naturalny, to zróbmy go sami w domu. I do tego zagadnienia przejdziemy w dalszej części artykułu. Jednakże, jeśli nie mamy czasu, tudzież nie lubimy kuchennych eksperymentów i wolimy kupić gotowy produkt, powinniśmy pamiętać o zasadzie: Wybieramy jogurty, które mają jak najmniej składników. Długi spis świadczy o tym, że produkt jest bardzo daleko od naturalnego. 

Jeśli wybieracie się na zakupy i chcecie dokładnie przestudiować etykiety jogurtów, aby wybrać ten najlepszy, to z własnego doświadczenia polecam Wam zabrać lupę. Nie mam kłopotów ze wzrokiem, ale niektórych etykiet po prostu nie da się odczytać.

Pamiętajcie, że jogurt powstaje po dodaniu do mleka dwóch gatunków bakterii: Lactobacillus bulgaricus i Streptococcus thermophilus, a jogurt probiotyczne muszą jeszcze zawierać szczepy pałeczek kwasu mlekowego. Na opakowaniu powinna być podana dokładna nazwy rodzaju, gatunku i szczepu bakterii, np. Bifidobacterium (rodzaj), lactis (gatunek) DN-173010 (szczep).

Jeśli chodzi o jogurty probiotyczne, aby posiadały one działanie prozdrowotne, żywych komórek bakteryjnych musi być co najmniej milion w mililitrze jogurtu. Jednakże wiele firm wykorzystuje naszą niewiedzę w tym zakresie i podaje tylko informację, że w jogurcie są żywe kultury bakterii, tudzież że jogurt zawiera bakterie Lactobacillus casei. Tymczasem spośród wielu szczepów bakterii mlekowych tylko niektóre mają działanie probiotyczne.

A zatem jeśli chcemy mieć pewność jaki jogurt spożywamy, najlepiej jak zrobimy go sami.

Jak zrobić Domowy Jogurt Naturalny?

Przygotowanie jogurtu w warunkach domowych jest bardzo proste, każdy z Was spokojnie sobie poradzi, nawet jeśli nie macie zbyt dużej wprawy w sztuce kulinarnej.

Czego będziemy potrzebować?

  • Mleko pasteryzowane (jogurt możecie przygotować z mleka krowiego, koziego czy nawet sojowego. O tym jaką będzie miało zawartość tłuszczu także Wy decydujecie),
  • Dobry, gęsty jogurtu naturalny-  taki „sklepowy”, lub fiolka bakterii jogurtowych (zakupić je możecie w sklepach ze zdrową żywnością lub na znanym serwisie aukcyjnym),
  • Termometr do płynów,
  • Garnek,
  • 4 – 5 słoików w których przechowywać będziecie jogurt.

Celowo nie podaję tutaj gramatury poszczególnych składników, gdyż są one różne w zależności od przepisu.

Jaki jest czas przygotowania jogurtu?

Samo przygotowanie jogurtu nie zajmuje dużo czasu bo ok. 15 minut. Jednakże na gotowy do spożycia jogurt będziemy musieli poczekać od 6-8 godzin. Tyle czasu potrzeba aby mleko stężało i powstał śmietankowy, gęsty jogurt.

 

Przepisy i filmiki instruktażowe, pokazujące krok po kroku jak przygotować jogurt domowy

Przepis nr. 1

Przepis oraz użyta grafika pochodzi ze strony jogurt-domowy.pl 

Potrzebne składniki:

  • 2L mleka pasteryzowanego,
  • Zakwaska (probiotyczne kultury bakterii do przygotowywania jogurtu)
1_jak_zrobic_jogurt_domowy_przygotowanie_jogurtu

KROK NUMER 1 – TEMPERATURA MLEKA

Najpierw musimy uzyskać odpowiednią temperaturę mleka: od 40°C do max. 45°C. Jest to najlepsza temperatura do uzyskania smacznego jogurtu. W tym celu zagotowujemy wpierw 1L mleka, a następnie dolewamy do niego 1L mleka schłodzonego w lodówce- mieszamy.

2_jak_zrobic_jogurt_domowy_przygotowanie_jogurtu

KROK NUMER 2 – DODAJ BAKTERIE

Do mleka o temperaturze od 40°C do max. 45°C dodajemy bakterie (1 fiolkę Zakwaski lub 1 saszetkę Vital). Całość mieszamy, aż do całkowitego rozpuszczenia proszku. Możemy też wlać mleko do fiolki i rozpuścić bakterie przed ich dodaniem do mleka.

3_jak_zrobic_jogurt_domowy_przygotowanie_jogurtu

KROK NUMER 3 – ZAKRYJ NACZYNIE

Naczynie, w którym znajduje się mleko wraz z bakteriami, powinniśmy teraz dokładnie zakryć (szczelną zakrywką lub nakrętką – pamiętajmy, że chodzi o to, by do środka nie dostawało się powietrze, inaczej jogurt może zostać zanieczyszczony i stracić swój wyjątkowy smak). Takim naczyniem może być termos, słoik, garnek, itp.

4_jak_zrobic_jogurt_domowy_przygotowanie_jogurtu

KROK NUMER 4 – POCZEKAJ

Szczelnie zakryte naczynie zostawiamy w cieple na minimum 6-8 godzin. Możemy umieścić je w ciepłej wodzie lub torebce izotermicznej (np. w garnku z ciepłą wodą, pod pierzyną, przy kaloryferze, albo ciepłym miejscu w kuchni). Dzięki temu bakterie uzyskają idealne warunki do namnażania się, nastąpi ścięcie się mleka i powstanie jogurt domowy.

GOTOWE!

Jogurt powinien być już gotowy.

Zapraszam także do obejrzenia filmiku instruktażowego, który również pochodzi ze strony jogurt-domowy.pl
Na niniejszej stronie znajdziecie także różnego rodzaju przepisy na dania i desery z jogurtem domowym w roli głównej.

Przepis nr. 2

Przepis pochodzi ze strony dancia.bloog.pl

Potrzebne składniki:

  • 1litr mleka pasteryzowanego,
  • 200g dobrego gęstego jogurtu,
  • termometr do płynów

Sposób przygotowania:

  1. Najlepsza temperatura do produkcji jogurtu to 42-45°C.
  2. Mleko podgrzewamy do 45-50°C. Temperaturę mleka odrobinę podwyższamy, niż ta zalecana, bo dodajemy jogurt, który ma temperaturę dużo niższą od podgrzanego mleka. Kultury bakterii giną w temperaturze powyżej 60°C. W przypadku użycia saszetek, mleko podgrzewamy do 42-45°C.
  3. Jogurt roztrzepujemy trzepaczką lub mikserem ręcznym na małych obrotach. Będzie puszysty i jednolity.
  4. Do jogurtu dolewamy odrobinę ciepłego mleka, mieszamy ponownie. Jogurt powinien być ciepły.
  5. Do mleka, które powinno być w odpowiednim w naczyniu, dodajemy jogurt wymieszany z odrobiną mleka i mieszamy dokładnie.
  6. Przykrywamy szczelnie naczynie. Wkładamy do grubej torby foliowej i dodatkowo okrywamy ciepłym kocem. To tak jak się robi różnego rodzaju kasze :)
  7. Pozostawiamy w ciepłym miejscu, można przy kaloryferze na 5-8 godzin. Po tym czasie wyjmujemy spod koca i wstawiamy do lodówki, aby przerwać fermentację.

Dla ugruntowania wiedzy, proponuję Wam jeszcze obejrzeć filmik instruktażowy, według którego ja robię nasz jogurt – sprawdza się. Film pochodzi ze strony lawendowydom.com.pl

 Podsumowanie…

Jakie są zatem zalety domowego jogurtu?

1. Dokładnie wiemy co zjadamy, nie posiada zagęszczaczy, mleka w proszku, itp.
2. Powstaje z odpowiednim pietyzmem i bez pośpiechu, czyli doskonale wpisuje się w nurt Slow Food, co np. dla mnie nie jest bez znaczenia.
3. Jest tańszy i moim skromnym zdaniem smaczniejszy od produktów sklepowych.
4. To my decydujemy jaką będzie miał zawartość tłuszczu, w zależności od tego jakiego mleka użyjemy.
5. Ze względu na fakt, ze zazwyczaj robimy go trochę więcej, możemy wykorzystać go jako materiał bazowy do przygotowania chociażby serka do pieczywa. Wówczas na całą noc dajemy mu obcieknąć w pieluszce tetrowej.

Nie wiem jak Wy, ale ja zabieram się do pracy – zgłodniałam :)

Artykuł powstał w oparciu o:
1. Materiały via Internet: poradnikzdrowie.pl, jogurt-domowy.pldancia.bloog.pllawendowydom.com.pl
2. Doświadczenia własne

Skomentuj jako pierwszy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *